روز جهانی جهانگردی (World Tourism Day) یکی از رویدادهای مهم سازمان ملل متحد است که هر سال در تاریخ ۲۷ سپتامبر جشن گرفته میشود. این روز توسط سازمان جهانی جهانگردی (UNWTO) که بخشی از سازمان ملل است، سازماندهی میشود و هدف آن برجسته کردن نقش گردشگری در توسعه اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی جوامع است. گردشگری نه تنها منبع درآمدی عظیم برای بسیاری از کشورها محسوب میشود، بلکه پلی برای تبادل فرهنگی، درک متقابل و حفظ محیط زیست است.
در دنیای امروز که چالشهایی مانند تغییرات آب و هوایی و نابرابریهای اقتصادی وجود دارد، روز جهانی جهانگردی فرصتی برای تأکید بر گردشگری پایدار و مسئولانه فراهم میکند. این روز نه تنها برای متخصصان صنعت گردشگری، بلکه برای عموم مردم اهمیت دارد، زیرا سفر را به عنوان ابزاری برای صلح، پیشرفت و حفاظت از میراث جهانی معرفی میکند.
در سال ۲۰۲۵، تم این روز رسماً توسط UNWTO با عنوان “گردشگری و تحول پایدار” (Tourism and Sustainable Transformation) اعلام شده است که بر نیاز به تغییرات مثبت و ساختاری در صنعت گردشگری برای حمایت از محیط زیست و جوامع محلی تمرکز دارد. مالزی و شهر ملاکا میزبان رسمی جشنهای جهانی امسال خواهند بود.
تصاویری از شهر ملاکا
منبع عکس ها:لست سکند
تاریخچه روز جهانی جهانگردی
تاریخچه این روز به سال ۱۹۷۰ بازمیگردد، زمانی که اساسنامه سازمان جهانی جهانگردی در تاریخ ۲۷ سپتامبر در مکزیکوسیتی تصویب شد. این رویداد نقطه عطفی در سازماندهی جهانی گردشگری بود و زمینهساز تأسیس UNWTO به عنوان نهادی تخصصی برای ترویج گردشگری پایدار شد.
در سال ۱۹۷۹، مجمع عمومی UNWTO تصمیم گرفت که از سال ۱۹۸۰، روز جهانی جهانگردی را هر سال در همین تاریخ جشن بگیرد تا اهمیت گردشگری را در سطح جهانی برجسته کند. اولین جشن رسمی در سال ۱۹۸۰ برگزار شد و از آن پس، هر سال یک کشور میزبان اصلی رویدادهای جهانی میشود.
از سال ۲۰۲۵ به بعد، میزبانها و تمهای آتی هم مشخص شدهاند:
- ۲۰۲۶: «دستورکار دیجیتال و هوش مصنوعی برای بازطراحی گردشگری» – میزبان در قاره آمریکا
- ۲۰۲۷: «تحول گردشگری از طریق آموزش» – میزبان در قاره آفریقا
این روند نشاندهنده تکامل گردشگری از یک فعالیت لوکس به یک صنعت حیاتی برای توسعه جهانی است.
اهداف و اهمیت روز جهانی جهانگردی
اهداف اصلی این روز عبارتند از:
- ترویج گردشگری پایدار: تأکید بر حفظ محیط زیست، کاهش اثرات منفی سفر بر طبیعت و حمایت از جوامع محلی.
- توسعه اقتصادی: گردشگری منبع درآمدی برای بیش از ۱۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهانی است و میلیونها شغل ایجاد میکند.
- تبادل فرهنگی و صلح: سفرها به درک بهتر فرهنگها کمک میکنند و میتوانند به کاهش تعصبات و تقویت روابط بینالمللی منجر شوند.
- حمایت از میراث جهانی: حفظ مکانهای تاریخی و طبیعی برای نسلهای آینده.
گردشگری میتواند ابزار قدرتمندی برای دستیابی به اهداف توسعه پایدار سازمان ملل (SDGs) باشد، مانند کاهش فقر، حفاظت از محیط زیست و ترویج برابری جنسیتی. علاوه بر این، در دوران پس از همهگیری کووید-۱۹، این روز بر بازیابی صنعت گردشگری تمرکز کرده و نشان میدهد چگونه سفر میتواند به صلح و ثبات جهانی کمک کند.
تمهای گذشته و تم سال ۲۰۲۵
برخی از تمهای گذشته عبارتند از:
| سال | تم | ترجمه فارسی |
|---|---|---|
| ۲۰۲۴ | Tourism and Peace | گردشگری و صلح |
| ۲۰۲۳ | Investments for People, Planet and Prosperity | سرمایهگذاری برای مردم، سیاره و رفاه |
| ۲۰۲۲ | Rethinking Tourism | بازاندیشی گردشگری |
| ۲۰۲۱ | Tourism for Inclusive Growth | گردشگری برای رشد فراگیر |
تم سال ۲۰۲۵، «گردشگری و تحول پایدار»، بر نیاز به تغییرات ساختاری در صنعت گردشگری تأکید دارد. این تم با اهداف جهانی مانند توافق پاریس در زمینه تغییرات آب و هوایی همخوانی دارد و کشورها را تشویق به اتخاذ سیاستهای سبز و نوآورانه میکند.
پیام واتیکان برای روز جهانی جهانگردی ۲۰۲۵
واتیکان در پیامی رسمی به مناسبت این روز، بر اهمیت عدالت اجتماعی، دستمزد عادلانه برای فعالان صنعت گردشگری، محافظت از محیط زیست، و مدیریت ازدحام گردشگران تأکید کرد. همچنین، اعلام شد که نهمین کنگره جهانی مراقبت معنوی از گردشگری در اکتبر ۲۰۲۵ در رم برگزار میشود که بر ارتباط گردشگری با ارزشهای انسانی و معنوی متمرکز است.
جشنها و فعالیتها
جشنهای روز جهانی جهانگردی در سراسر جهان متنوع است و شامل رویدادهای محلی و جهانی میشود:
- رویدادهای رسمی UNWTO: کنفرانسها، سخنرانیها و نمایشگاهها در شهر ملکا، مالزی.
- تورهای اکولوژیک: تورهای رایگان یا با تخفیف برای ترویج گردشگری سبز.
- کارگاهها و سمینارها: آموزش جوامع محلی برای بهرهبرداری پایدار از منابع گردشگری.
- فعالیتهای فرهنگی: جشنوارههای غذا، موسیقی و هنرهای محلی.
- کمپینهای رسانهای: استفاده از شبکههای اجتماعی با هشتگهای رسمی.
تلاشهای جهانی برای گردشگری پایدار
در نوامبر ۲۰۲۴، بیش از ۵۰ کشور بیانیهای با عنوان Enhanced Climate Action on Tourism امضا کردند که هدف آن کاهش انتشار گازهای گلخانهای و بهبود مدیریت منابع طبیعی در گردشگری است. این توافق بخشی از تعهد جهانی برای همسویی صنعت گردشگری با اهداف اقلیمی سازمان ملل است.
آمار و ارقام کلیدی
طبق گزارشهای UNWTO:
- در سهماهه اول ۲۰۲۵، بیش از ۳۰۰ میلیون گردشگر بینالمللی سفر کردهاند (۵٪ رشد نسبت به دوره مشابه ۲۰۲۴).
- در سال ۲۰۲۴، تعداد گردشگران بینالمللی به ۱.۴ میلیارد نفر رسید (۱۱٪ رشد نسبت به ۲۰۲۳).
- پیشبینی میشود در سال ۲۰۲۵ رشد ۳ تا ۵ درصدی ادامه یابد، بهویژه در بازارهای آسیایی و اروپایی.
- ایالات متحده همچنان بزرگترین دریافتکننده درآمد گردشگری جهان است.
نتیجهگیری
روز جهانی جهانگردی نه تنها یک جشن سالانه، بلکه یک یادآوری جهانی است که سفر میتواند ابزاری برای ساختن آیندهای بهتر باشد. با تمرکز بر پایداری، نوآوری و عدالت اجتماعی، این صنعت میتواند به حل چالشهای جهانی کمک کند. در سال ۲۰۲۵، با تم «گردشگری و تحول پایدار»، هر فرد میتواند سهمی در ایجاد گردشگری مسئولانه ایفا کند—از گردشگران عادی گرفته تا سیاستگذاران.
