شهید دکتر مجید تجن جاری، یکی از برجستهترین نخبگان علمی ایران در حوزه هوش مصنوعی و برنامه نویسی بود که در تاریخ ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ در پی حمله تروریستی رژیم صهیونیستی به مناطق مسکونی تهران به شهادت رسید. او با دستاوردهای درخشان علمی، آموزشی و کارآفرینی خود، نقش مهمی در پیشرفت فناوریهای نوین و تربیت نسل جدید متخصصان هوش مصنوعی در ایران ایفا کرد.
مشخصات فردی دکتر مجید تجن جاری
- نام کامل: دکتر مجید تجن جاری
- سال تولد: ۱۳۶۹
- محل تولد: روستای تجن جار، شهرستان آمل، استان مازندران
- مدرک تحصیلی: دکتری حرفهای مدیریت کسبوکار (DBA) از دانشگاه تهران
- تخصصها: هوش مصنوعی، برنامهنویسی، رباتیک و الکترونیک
- سمتها: مدرس دانشگاه، مؤسس آکادمی آیولرن و رئیس کمیسیون هوش مصنوعی خانه صنعت جوانان
- تاریخ شهادت: ۲۳ خرداد ۱۴۰۴
- سن هنگام شهادت: ۳۵ سال
- محل شهادت: تهران، در حمله تروریستی رژیم صهیونیستی
- محل دفن: زادگاهش، شهرستان آمل
زندگی شخصی و کودکی
دکتر مجید تجن جاری در سال ۱۳۶۹ در روستایتجن جار، واقع در شهرستان آمل، استان مازندران به دنیا آمد. از خاطرات دوران کودکی او، مادرش نقل میکند که مجید در حدود ده، یازده سالگی یک دستگاه رادیوی قدیمی را باز کرد، تمام قطعاتش را شناسایی کرد و دوباره از نو سرهماش کرد؛ نشانهای زودهنگام از ذهن کنجکاو و خلاقی که بعدها مسیر علمی او را در حوزه فناوری و هوش مصنوعی رقم زد.
با توجه به موفقیتهای چشمگیرش در حوزههای علمی و فناوری، میتوان نتیجه گرفت که از همان ابتدا علاقه و استعداد ویژهای در زمینههای علمی و تکنولوژی داشته است. او در خانوادهای متدین و سختکوش پرورش یافت و این ارزشها در شکلگیری شخصیت علمی و اخلاقی او تأثیر بسزایی داشتند.
تحصیلات
مجید تجن جاری تحصیلات خود را در رشتههای مرتبط با فناوری و برنامهنویسی با موفقیت پشت سر گذاشت. وی مدرک کارشناسی خود را در رشته مهندسی کامپیوتر، گرایش نرمافزار، طی سالهای ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۵ گذراند و پایاننامهاش را با موضوع طراحی ربات انساننمای ایرانی دارای قابلیت صحبتکردن به پایان رساند؛ پروژهای که نشان از علاقه زودهنگام او به تلفیق رباتیک و هوش مصنوعی داشت. او در ادامه، در سال ۱۴۰۰ مدرک دکتری حرفهای مدیریت کسبوکار (DBA) را نیز از دانشگاه تهران دریافت کرد. همچنین، وی در حوزههای برنامهنویسی، الکترونیک و رباتیک آموزشهای تخصصی دیده بود و به عنوان یکی از نخبگان علمی کشور شناخته میشد. این علاقه و فعالیت در حوزه برنامهنویسی، در کنار اهمیت این دانش در مناسبتهایی مانند روز برنامه نویس، بخشی از مسیر حرفهای او را شکل داده است. تحصیلات او پایهای محکم برای فعالیتهای بعدیاش در زمینه هوش مصنوعی و سیستمهای خبره فراهم کرد.
فعالیتهای حرفهای
شهید تجن جاری یکی از برجستهترین اساتید و متخصصان حوزه هوش مصنوعی و برنامهنویسی در ایران بود. وی در طول زندگی حرفهای خود، نقشهای متعددی در آموزش، پژوهش و کارآفرینی ایفا کرد که در ادامه به برخی از مهمترین آنها اشاره میشود:
۱. فعالیتهای آموزشی
- مدرس دانشگاه: دکتر تجن جاری در دانشگاههای معتبری مانند دانشگاه شهید بهشتی تهران (۱۳۹۹)، دانشگاه شمال (۱۳۹۰-۱۳۹۲) و دانشگاه امام صادق (ع) بابل (۱۳۸۸-۱۳۸۹) به تدریس دورههای برنامهنویسی، رباتیک و الکترونیک مشغول بود.
- مؤسس آکادمی آیولرن: او در سال ۱۳۹۲ آکادمی آموزشی آیولرن را تأسیس کرد که با هدف آموزش برنامهنویسی و هوش مصنوعی به افراد در سراسر ایران فعالیت خود را آغاز کرد. این آکادمی با رویکرد کاربردیسازی دانش، نقش مهمی در پرورش استعدادهای جوان داشت.
- مدرس در مؤسسات آموزشی: وی در مؤسسات مختلفی مانند شرکت اسپروز-آروین، پژوهشسرای دانشآموزی آمل و هنرستان رباتیک سیاوش به تدریس و سرپرستی مدرسان در حوزههای رباتیک، الکترونیک و برنامهنویسی پرداخت.
۲. فعالیتهای پژوهشی و اختراعات
دکتر تجن جاری در زمینه اختراعات و نوآوریهای علمی دستاوردهای قابلتوجهی داشت. برخی از مهمترین افتخارات و اختراعات او عبارتند از:
- مدال طلای المپیاد رباتیک ایران (۱۳۸۹): این موفقیت منجر به دعوت او به اردوی جهانی لندن (World Skills London 2011) شد.
- مدال طلای مسابقات آسیایی اختراعات (گوانجو، چین، ۲۰۱۵).
- مقام اول مسابقات جهانی اختراعات (نومبرگ، آلمان، ۲۰۱۳).
- مدالهای نقره و طلا در مسابقات جهانی اختراعات (۲۰۱۰-۲۰۱۲).
- مدال نقره ارشمیدس مسکو (۲۰۰۹).
- ثبت پتنت جهانی در روسیه (۲۰۰۹).
- دیپلمهای افتخار از کرواسی و صربستان (۲۰۰۹).
این دستاوردها نشاندهنده تواناییهای برجسته او در نوآوری و کاربردیسازی دانش در حوزههای رباتیک و هوش مصنوعی بود.
یکی از افتخاراتی که در کارنامه علمی شهید دکتر مجید تجنجاری به آن اشاره شده، دعوت به رویداد جهانی «World Skills London 2011» در پی کسب مدال طلای المپیاد رباتیک ایران است. این رویداد یکی از معتبرترین و بزرگترین مسابقات مهارتی جهان محسوب میشود که هر دو سال یکبار با حضور تیمهای برتر از کشورهای مختلف برگزار میشود و راهیابی به آن، خود گواهی بر سطح بالای توانمندی علمی و فنی رقبا است.
علاوه بر افتخارات فردی، او طراح و برنامهنویس چند اختراع ثبتشده به نام دانشگاه آزاد اسلامی ساری بود که در نمایشگاههای بینالمللی اختراعات در آلمان با همکاری تیمی هشتنفره ارائه شدند. از دیگر پروژههای پژوهشی او میتوان به طراحی سامانهای برای هدایت سیستمهای الکترونیکی با امواج مغزی با بهرهگیری از الگوریتمهای شبکه عصبی و ژنتیک، و همکاری در پژوهشی درباره تشخیص سلامت حس بویایی انسان از طریق پردازش سیگنالهای مغزی با یک دپارتمان علوم اعصاب در آمریکا اشاره کرد. دکتر تجن جاری همچنین عضو انجمن ملی نخبگان و مخترعین ایران بود و در کارنامه علمی خود طراحی بیش از صد محصول سختافزاری و نرمافزاری را ثبت کرده بود. وی پیشتر موفق به دریافت بورسیه از شرکت آلمانی FESTO نیز شده بود؛ بورسیهای که فرصتی برای تعمیق دانش فنی او در حوزه اتوماسیون و رباتیک فراهم کرد.
۳. کارآفرینی
دکتر تجن جاری بهعنوان رئیس کمیسیون هوش مصنوعی خانه صنعت، معدن و تجارت (صمت) جوانان ایران، نقش مهمی در توسعه فناوریهای نوین و اشتغالزایی در این حوزه داشت. او با تأسیس آکادمی آیولرن و تربیت نسل جدیدی از متخصصان، به کارآفرینی و ارتقای سطح دانش جامعه کمک شایانی کرد. فعالیتهای او در زمینه توسعه فناوری و آموزش متخصصان، با اهداف و موضوعاتی که در مناسبتهایی مانند روز ملی فناوری اطلاعات مورد توجه قرار میگیرند، ارتباط نزدیکی دارد. در سال ۱۴۰۳، به دلیل تلاشهای بیوقفهاش در جشنواره جوانان برتر ایران زمین بهعنوان کارآفرین برتر در حوزه تکنولوژی و هوش مصنوعی مورد تقدیر قرار گرفت.
شهادت
در تاریخ ۲۳ خرداد ۱۴۰۴، در پی حمله تروریستی رژیم صهیونیستی به مناطق مسکونی تهران، دکتر مجید تجن جاری در محله مرزداران تهران، در نزدیکی منزل یکی از دانشمندان هستهای کشور، بر اثر اصابت موشک به ساختمانی مجاور محل سکونتش دچار جراحات شدید در ناحیه کبد و خونریزی داخلی شد. با وجود انجام چندین عمل جراحی و تلاش مستمر کادر پزشکی، شدت جراحات مانع از نجات جان او شد و او در سن ۳۵ سالگی به شهادت رسید. این حمله که با هدف ترور دانشمندان ایرانی انجام شد، ضایعه بزرگی برای جامعه علمی کشور بود. پیکر مطهر این شهید در زادگاهش، آمل، با حضور باشکوه مردم تشییع شد.
شهادت دکتر مجید تجنجاری تنها یکی از فصلهای دردناک جنگ ۱۲ روزه بود؛ جنگی که در همان بامداد ۲۳ خرداد ۱۴۰۴، جمعی از نخبگان و دانشمندان علمی کشور را از ایران گرفت. در کنار او، دانشمندانی چون سید امیرحسین فقهی، استاد فیزیک هستهای و معاون پیشین سازمان انرژی اتمی که در همان محله مرزداران تهران به شهادت رسید، و همچنین فریدون عباسیدوانی، احمدرضا ذوالفقاری، سعید برجی، اکبر مطلبیزاده، علی باکویی کتریمی بههمراه خانوادهاش، سید اصغر هاشمیتبار، سید مصطفی ساداتی ارمکی، سید محمدرضا صدیقی صابر و سید ایثار طباطبایی قمشه نیز جان خود را در همین حملات از دست دادند. این نخبگان، هرکدام در گوشهای از کشور و در سنگری متفاوت، عمری را صرف پیشرفت علمی ایران کرده بودند و شهادتشان، ضایعهای مشترک برای جامعه علمی کشور به شمار میرود.
تأثیرات و میراث
شهید دکتر مجید تجن جاری با فعالیتهای علمی و آموزشی خود، تأثیرات ماندگاری بر جامعه علمی و فناوری ایران گذاشت. او نهتنها بهعنوان یک مخترع و استاد برجسته شناخته میشد، بلکه دغدغه اصلیاش تربیت نسل جدیدی از متخصصان و کاربردیسازی دانش هوش مصنوعی برای حل مشکلات جامعه بود. به گفته محمدهادی زاهدی، رئیس انجمن هوش مصنوعی ایران، تجن جاری دانش خود را به میدان عمل آورد و در حوزهای که کشور هنوز به نقطه مطلوب نرسیده بود، گامهای مهمی برداشت.
آکادمی آیولرن همچنان بهعنوان یکی از میراثهای او به فعالیت خود ادامه میدهد و صدها نفر از شاگردانش راه او را در مسیر پیشرفت علمی و فناوری ایران دنبال میکنند. پدر این شهید نیز در مراسم تشییع پیکر او اظهار داشت: «راه شهدا در سنگر دانش و علم ادامه خواهد داشت.»
او در یکی از گفتگوهای پیشین خود اشاره کرده بود که در مسیر کارش بارها شکست خورده، اما همان تجربهها را پایهای برای ساختن آیولرن قرار داده است؛ آکادمیای که در سال ۱۳۹۸ در پارک علم و فناوری شریف تأسیس شد و امروز با بیش از صد هزار دانشجو از سراسر ایران و جهان، به یکی از بزرگترین بسترهای آموزش هوش مصنوعی و برنامهنویسی در کشور تبدیل شده است.
نتیجهگیری
شهید دکتر مجید تجن جاری نمونهای از یک نخبه متعهد و اثرگذار بود که با دانش، نوآوری و تعهد خود به پیشرفت کشورش خدمت کرد. زندگی او پر از دستاوردها و افتخارات علمی بود و شهادتش، هرچند ضایعهای بزرگ برای ایران بود، اما الهامبخش نسلهای آینده برای ادامه راه او در مسیر علم و خدمت به میهن خواهد بود. یاد و خاطره این شهید والامقام همیشه در قلب ملت ایران زنده خواهد ماند.
سوالات متداول
دکتر مجید تجن جاری کیست و در چه حوزهای فعالیت داشت؟
ایشان یکی از برجستهترین نخبگان و اساتید ایرانی در حوزه هوش مصنوعی، برنامهنویسی و رباتیک بودند. وی علاوه بر تدریس در دانشگاههای معتبر، مؤسس آکادمی آیولرن و رئیس کمیسیون هوش مصنوعی خانه صنعت، معدن و تجارت جوانان ایران بود.
مهمترین افتخارات و دستاوردهای بینالمللی شهید تجن جاری کدامند؟
از برجستهترین افتخارات علمی ایشان میتوان به کسب مدال طلای المپیاد رباتیک ایران (۱۳۸۹)، مقام اول مسابقات جهانی اختراعات آلمان (۲۰۱۳)، مدال طلای مسابقات آسیایی اختراعات چین (۲۰۱۵) و ثبت پتنت جهانی در روسیه اشاره کرد.
آکادمی آیولرن چیست و چه دستاوردی داشته است؟
آیولرن یک پلتفرم آموزشی است که پایههای آن در سال ۱۳۹۲ شکل گرفت و در سال ۱۳۹۸ توسط دکتر تجن جاری در پارک علم و فناوری شریف بهطور رسمی توسعه یافت. هدف این آکادمی آموزش کاربردی برنامهنویسی و هوش مصنوعی است و امروزه بیش از صد هزار دانشجو دارد.
دکتر مجید تجن جاری چگونه و در چه تاریخی به شهادت رسید؟
ایشان در تاریخ ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ در پی حمله تروریستی رژیم صهیونیستی به مناطق مسکونی تهران و بر اثر موج انفجار، به همراه جمعی دیگر از نخبگان و دانشمندان علمی کشور به مقام شهادت نائل آمدند.
تحصیلات دانشگاهی دکتر تجن جاری چه بود؟
ایشان علاوه بر گذراندن آموزشهای تخصصی متعدد در زمینههای برنامهنویسی، الکترونیک و رباتیک، در سال ۱۴۰۰ موفق به اخذ مدرک دکتری حرفهای مدیریت کسبوکار (DBA) از دانشگاه تهران شدند.
