برادران رایت، ویلبر (Wilbur Wright، متولد ۱۶ آوریل ۱۸۶۷ – درگذشته ۳۰ می ۱۹۱۲) و اُرویل (Orville Wright، متولد ۱۹ اوت ۱۸۷۱ – درگذشته ۳۰ ژانویه ۱۹۴۸)، دو برادر آمریکایی اهل دیتون، اوهایو، بودند که با اختراع اولین هواپیمای قابل کنترل موتوردار و سنگینتر از هوا در ۱۷ دسامبر ۱۹۰۳، نام خود را در تاریخ هوانوردی جاودانه کردند. این مقاله به بررسی جامع زندگی، دستاوردها، زمینه تاریخی، چالشها و میراث این دو برادر میپردازد که نه تنها رویای پرواز بشر را محقق کردند، بلکه پایههای صنعت هوانوردی مدرن را بنا نهادند.
مشخصات فردی برادران رایت
- ویلبر رایت (Wilbur Wright)
- تاریخ تولد: ۱۶ آوریل ۱۸۶۷
- محل تولد: میلویل، ایندیانا، آمریکا
- تاریخ فوت: ۳۰ می ۱۹۱۲
- محل فوت: ماساچوست، آمریکا
- تحصیلات: بدون دیپلم رسمی، دیپلم افتخاری دریافت کرد
- وضعیت تاهل: ازدواج نکرده
- اُرویل رایت (Orville Wright)
- تاریخ تولد: ۱۹ اوت ۱۸۷۱
- محل تولد: دیتون، اوهایو، آمریکا
- تاریخ فوت: ۳۰ ژانویه ۱۹۴۸
- محل فوت: دیتون، اوهایو، آمریکا
- تحصیلات: تحصیل در دبیرستان را رها کرد
- وضعیت تاهل: ازدواج نکرده
زمینه تاریخی پرواز پیش از برادران رایت
پیش از برادران رایت، تلاشهایی در زمینه پرواز توسط مخترعانی مانند اوتو لیلینتال، کلمنت آدر، سر جورج کیلی، و ساموئل لنگلی انجام شده بود. با این حال، این تلاشها به دلیل نبود دانش دقیق در زمینه آیرودینامیک و کنترل پرواز، اغلب شکستخورده یا بسیار محدود بودند. برادران رایت با مطالعه علمی و آزمایشهای مکرر، نخستین کسانی بودند که پرواز کنترلشده، پایدار و موتوردار را ممکن کردند.
کودکی و پیشینه خانوادگی
برادران رایت در خانوادهای ۹ نفره با اجداد انگلیسی، هلندی، آلمانی و سوئیسی به دنیا آمدند. پدرشان، میلتون رایت، اسقف کلیسای برادران متحد مسیحی بود و مادرشان، سوزان کاترین کورنر، زنی باهوش و با مهارتهای مکانیکی بود که تأثیر زیادی بر علاقه پسرانش به اختراع گذاشت. خانواده رایت به دلیل شغل پدرشان که مستلزم سفرهای مکرر بود، ۱۲ بار نقل مکان کردند تا اینکه در سال ۱۸۸۴ به طور دائم در دیتون، اوهایو ساکن شدند.
ویلبر، برادر بزرگتر، در میلویل، ایندیانا متولد شد و اُرویل در دیتون. هیچکدام از برادران دیپلم دبیرستان دریافت نکردند؛ ویلبر به دلیل نقل مکان ناگهانی خانواده در سال ۱۸۸۴ نتوانست دیپلم خود را دریافت کند (که بعدها در سال ۱۹۹۴ به طور افتخاری به او اعطا شد)، و اُرویل در سال آخر دبیرستان تحصیل را رها کرد.
در سال ۱۸۷۸، میلتون رایت یک هلیکوپتر اسباببازی مبتنی بر اختراع آلفونس پنو، پیشگام هوانوردی فرانسوی، برای پسرانش آورد. این اسباببازی که با نوارهای لاستیکی کار میکرد، جرقه اولیه علاقه برادران به پرواز را زد. اُرویل به ساخت بادبادکها و ویلبر به مطالعه مکانیک علاقهمند شد.
جوانی و کسبوکارهای اولیه
در اواخر دهه ۱۸۸۰، برادران رایت وارد صنعت چاپ شدند. اُرویل، که در سال ۱۸۸۹ تحصیل را رها کرده بود، یک دستگاه چاپ ساخت و با ویلبر هفتهنامهای به نام West Side News راهاندازی کردند. اُرویل ناشر و ویلبر سردبیر بود. در سال ۱۸۹۰، این هفتهنامه به روزنامه روزانه The Evening Item تبدیل شد، اما تنها چهار ماه دوام آورد. سپس آنها بر چاپ تجاری تمرکز کردند و یکی از مشتریانشان، پل لورنس دانبار، شاعر و نویسنده آفریقایی-آمریکایی معروف، بود که هفتهنامه Dayton Tattler را در چاپخانه آنها منتشر میکرد.
در سال ۱۸۹۲، با رونق گرفتن صنعت دوچرخهسواری در آمریکا، برادران فروشگاه و تعمیرگاه دوچرخهای به نام Wright Cycle Company تأسیس کردند. این کسبوکار در سال ۱۸۹۶ به تولید دوچرخههای برند خود منجر شد. مهارتهای مکانیکی و تجاری که در این دوره کسب کردند، بعدها در تحقیقات هوانوردی آنها نقش کلیدی داشت.
جرقههای اولیه هوانوردی
علاقه برادران رایت به هوانوردی در اواسط دهه ۱۸۹۰، پس از مطالعه کارهای اوتو لیلینتال، مخترع آلمانی گلایدر، و مرگ او در سال ۱۸۹۶ در یک حادثه گلایدر، شکل گرفت. در سال ۱۸۹۹، ویلبر نامهای به مؤسسه اسمیتسونیان نوشت و درخواست اطلاعات و انتشارات در مورد هوانوردی کرد. آنها با تکیه بر کارهای پیشگامانی مانند سر جورج کیلی، اوکتاو چانوت، لیلینتال، لئوناردو داونچی و ساموئل لنگلی، تحقیقات خود را آغاز کردند.
برادران رایت معتقد بودند که مشکل اصلی تلاشهای پیشین پرواز، نبود کنترل کافی توسط خلبان بود. آنها با مشاهده پرواز پرندگان و مطالعه حرکت بالهای آنها، مفهوم “انحراف بال” (wing warping) را توسعه دادند که به خلبان امکان کنترل بهتر هواپیما را میداد. این ایده، همراه با سیستم کنترل سهمحوری، به یکی از مهمترین دستاوردهای آنها تبدیل شد.
آزمایشها و گلایدرها
برادران رایت آزمایشهای خود را با کایتهای دوباله و گلایدرها آغاز کردند. در سال ۱۹۰۰، آنها اولین گلایدر خود را در کیتیهاوک، کارولینای شمالی آزمایش کردند، منطقهای که به دلیل بادهای قوی و زمینهای شنی نرم برای آزمایش مناسب بود. این گلایدر موفقیت محدودی داشت. در سال ۱۹۰۱، گلایدر دوم با نتایج بهتر اما همچنان ناکافی آزمایش شد. آنها متوجه شدند که دادههای موجود در مورد آیرودینامیک، مانند فرمول جان اسمیتون، نادرست است. بنابراین، تونل بادی خانگی خود را ساختند و بیش از ۲۰۰ شکل مختلف بال را آزمایش کردند تا دادههای دقیقتری برای طراحی بالها به دست آورند.
در سال ۱۹۰۲، سومین گلایدر آنها با موفقیت چشمگیری آزمایش شد و بیش از هزار پرواز موفق انجام داد. این گلایدر، مجهز به سیستمهای کنترلی بهبودیافته، آنها را به بهترین خلبانهای گلایدر جهان تبدیل کرد.
در سمت چپ، گلایدر 1901 که توسط ویلبر (چپ) و اورویل به پرواز درآمد. در سمت راست، گلایدر 1902 که توسط ویلبر (راست) و دن تیت، دستیار آنها، به پرواز درآمد
اختراع هواپیمای موتوردار
برادران رایت در سال ۱۹۰۳ به ساخت رایت فلایر ۱ (Wright Flyer I) پرداختند. مشکل اصلی، نبود موتور مناسب بود. هیچ تولیدکنندهای نتوانست موتوری با وزن کم و قدرت کافی تولید کند، بنابراین آنها با کمک مکانیک خود، چارلی تیلور، موتوری چهار سیلندر با ۱۲ اسب بخار و وزن حدود ۷۷ کیلوگرم طراحی کردند. (چارلی تیلور یکی از چهرههای کلیدی و کمتر شناختهشده در تاریخ هوانوردی بهشمار میرود.)
در ۱۷ دسامبر ۱۹۰۳، در کیتیهاوک، اولین پرواز موفقیتآمیز با خلبان انجام شد. اُرویل پروازی ۱۲ ثانیهای به مسافت ۳۶ متر انجام داد. همان روز، سه پرواز دیگر انجام شد که طولانیترین آن توسط ویلبر، ۵۹ ثانیه و ۲۶۰ متر بود. این لحظه، نقطه عطفی در تاریخ علم و فناوری محسوب میشود. با این حال، در ابتدا رسانههای آمریکایی توجه زیادی به این رویداد نکردند و حتی برخی گزارشها را غیرواقعی دانستند. تنها پس از نمایشهای موفق ویلبر در فرانسه، جامعه جهانی اهمیت کار آنها را به رسمیت شناخت.
| دوره | سالها | رویدادها و فعالیتها |
|---|---|---|
| ورود به صنعت چاپ | ۱۸۸۹–۱۸۹۰ | اُرویل دستگاه چاپ ساخت و همراه ویلبر هفتهنامه West Side News را منتشر کرد؛ سپس روزنامه The Evening Item راهاندازی شد (۴ ماه دوام آورد). |
| چاپ تجاری | اوایل دهه ۱۸۹۰ | فعالیت در چاپ تجاری؛ چاپ هفتهنامه Dayton Tattler برای پل لورنس دانبار، شاعر آفریقایی-آمریکایی. |
| کسبوکار دوچرخه | ۱۸۹۲–۱۸۹۶ | تأسیس Wright Cycle Company؛ در سال ۱۸۹۶ شروع تولید دوچرخههای برند خود. این مهارتها پایهای برای فعالیتهای هوانوردی شدند. |
| آغاز علاقه به هوانوردی | ۱۸۹۶–۱۸۹۹ | مطالعه آثار اوتو لیلینتال پس از مرگ او؛ نامهنگاری ویلبر با مؤسسه اسمیتسونیان برای دریافت منابع هوانوردی. |
| تحقیقات تئوریک | ۱۸۹۹–۱۹۰۰ | بررسی آثار پیشگامانی چون سر جورج کیلی، داوینچی، اوکتاو چانوت و توسعه مفهوم «انحراف بال» (wing warping) برای کنترل پرواز. |
| آزمایش گلایدرها | ۱۹۰۰–۱۹۰۲ | آزمایش گلایدرهای دوباله در کیتیهاوک؛ ساخت تونل بادی برای اصلاح دادههای آیرودینامیک؛ بیش از ۱۰۰۰ پرواز موفق با گلایدر سوم در ۱۹۰۲. |
| اختراع هواپیمای موتوردار | ۱۹۰۳ | ساخت Wright Flyer I با موتور ساخت خودشان (با همکاری چارلی تیلور)؛ اولین پرواز سرنشیندار در ۱۷ دسامبر ۱۹۰۳ توسط اُرویل و سپس ویلبر. |
| بازتاب جهانی | پس از ۱۹۰۳ | ابتدا بیتوجهی رسانههای آمریکایی؛ سپس توجه جهانی پس از نمایشهای موفق ویلبر در فرانسه. |
پیشرفتهای بعدی و تأثیر جهانی
پس از موفقیت اولیه، برادران رایت در سالهای ۱۹۰۴ و ۱۹۰۵ رایت فلایر ۲ و رایت فلایر ۳ را توسعه دادند. فلایر ۳، با بهبودهای آیرودینامیکی و موتور قویتر، به اولین هواپیمای عملی بالثابت تبدیل شد. در سال ۱۹۰۶، آنها حق ثبت اختراع خود را دریافت کردند.
در سال ۱۹۰۸، ویلبر در فرانسه پروازهای نمایشی انجام داد که موفقیت بزرگی بود و توجه جهانی را جلب کرد. این نمایشها موجب تسریع رقابتهای بینالمللی در صنعت هوانوردی شدند. اُرویل نیز در آمریکا پروازهایی برای قرارداد با دولت انجام داد. در سال ۱۹۰۹، آنها شرکت امریکن رایت را تأسیس کردند.
مدرسه پرواز و نقش در آموزش هوانوردی
در سال ۱۹۱۰، آنها نخستین مدرسه خلبانی خصوصی آمریکا را تأسیس کردند و با ایجاد سیستم آموزشی مرحلهای، به پرورش نسل نخست خلبانان نظامی و غیرنظامی کمک کردند.
چالشهای حقوقی و پایان زندگی برادران رایت
برادران رایت با دعاوی حقوقی متعددی بر سر اختراعاتشان مواجه شدند. ویلبر از صرف زمان برای این دعاوی به جای تحقیقات ناراحت بود. این فشارها بر سلامت او تأثیر گذاشت و در سال ۱۹۱۲، در سفر تجاری به بوستون، به تب حصبه مبتلا شد و در ۴۵ سالگی درگذشت. اُرویل، که مهارتهای تجاری ویلبر را نداشت، در سال ۱۹۱۵ شرکت را فروخت و به تحقیقات آزمایشی بازگشت. او تا سالهای پایانی عمر در حوزه هوانوردی فعال باقی ماند و همواره از پیشگامان پرواز یاد میشد. سرانجام، در سال ۱۹۴۸، اورویل رایت پس از سالها تلاش در مسیر تحقق رؤیای پرواز، چشم از جهان فروبست.
زندگی شخصی و شخصیت
برادران رایت هیچگاه ازدواج نکردند و رابطهای نزدیک و مکمل داشتند. ویلبر منطقی و متفکر بود، در حالی که اُرویل پرشور و خلاق بود. ویلبر در جوانی قصد داشت به دانشگاه ییل برود و کشیش شود، اما حادثه هاکی در سال ۱۸۸۵-۱۸۸۶، که باعث از دست دادن دندانهایش شد، او را به مطالعه و مراقبت از مادر بیمارش سوق داد. اُرویل نیز به دلیل شرارت در مدرسه اخراج شده بود.
میراث و دستاوردها
دستاوردهای برادران رایت فراتر از اختراع هواپیما بود. آنها سیستم کنترل سهمحوری، تونل باد، و اولین مدرسه پرواز غیرنظامی را توسعه دادند. اُرویل در سال ۱۹۳۳ مدال فرانکلین را دریافت کرد و تا سال ۱۹۴۸ به فعالیت در کمیتههای هوانوردی، از جمله NACA (پیشزمینه ناسا)، ادامه داد.
افتخارات بسیاری پس از مرگ آنها به ثبت رسید. قطعاتی از هواپیمای رایت به فضا و حتی ماه برده شد. فرودگاهها، مدارس، پلها و موزههای متعددی به نام آنها نامگذاری شدهاند. آنها نماد «آغاز پرواز بشر» در تاریخ علم و فناوری باقی ماندهاند.
نتیجهگیری
برادران رایت با کنجکاوی، پشتکار و رویکرد علمی، رویای پرواز بشر را محقق کردند. از کسبوکارهای چاپ و دوچرخهسازی تا اختراع هواپیما، مسیر آنها نشاندهنده قدرت همکاری، نوآوری و اراده است. دستاوردهای آنها نه تنها صنعت هوانوردی را شکل داد، بلکه دیدگاه بشر به امکانات نامحدود را تغییر داد. آنها الهامبخش نسلی از مهندسان، خلبانان و دانشمندان در سراسر جهان باقی ماندهاند.
