توماس آلوا ادیسون (Thomas Alva Edison) از نامدارترین و پُرکارترین مخترعان تاریخ به شمار میرود که نقشی تعیینکننده در شکلگیری دنیای صنعتی مدرن ایفا کرد. او نه تنها دستگاههایی نوآورانه همچون گرامافون، دوربین فیلم متحرک و اولین لامپ رشتهای عملی را توسعه داد، بلکه با ثبت ۱۰۹۳ پتنت در ایالات متحده و نزدیک به ۳۰۰۰ پتنت در کشورهای دیگر، به نماد خلاقیت و پیشرفت در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم تبدیل شد. ادیسون همچنین از نخستین افرادی بود که اصول کار گروهی و پژوهش سازمانیافته را در فرآیند اختراع به کار بست و با تأسیس اولین آزمایشگاه تحقیقات صنعتی جهان، الگویی نو برای صنعت و علم بنیان گذاشت.
مشخصات فردی توماس ادیسون
- نام کامل: توماس آلوا ادیسون
- تاریخ تولد: ۱۱ فوریه ۱۸۴۷
- محل تولد: میلانو، اوهایو، ایالات متحده آمریکا
- ملیت: آمریکایی
- تحصیلات: تحصیل غیررسمی (اکثر آموزشها بهصورت خودآموز)
- حرفه: مخترع، کارآفرین و بنیانگذار چندین شرکت بزرگ
- تعداد اختراعات ثبتشده: بیش از ۱۰۹۰ اختراع در آمریکا (و چند صد اختراع دیگر در کشورهای مختلف)
- وضعیت تأهل: دو بار ازدواج (مری استیلول و مینا میلر)
- فرزندان: ۶ فرزند
- تاریخ درگذشت: ۱۸ اکتبر ۱۹۳۱
- محل درگذشت: وست اورنج، نیوجرسی، ایالات متحده آمریکا
- سن هنگام مرگ: ۸۴ سال
کودکی، آموزش و آغاز کار (۱۸۴۷–۱۸۶۸)
تولد و خانواده
توماس آلوا ادیسون در ۱۱ فوریه ۱۸۴۷ در میلان، اوهایو به دنیا آمد. او هفتمین و آخرین فرزند ساموئل ادیسون جونیور و نانسی متیوز الیوت بود. پدرش، یک پناهنده کانادایی، پس از شکست در شورش دهه ۱۸۳۰ به آمریکا آمد و مادرش که سابقاً معلم مدرسه بود، نقش پررنگی در آموزش او ایفا کرد. خانواده در سال ۱۸۵۴ به پورت هورون، میشیگان نقل مکان کردند.

تحصیلات و خودآموزی
مدت تحصیل رسمی ادیسون بسیار کوتاه بود؛ او در مجموع تنها دو تا سه ماه به مدرسه رفت. مدیر مدرسه، او را “کندذهن” خوانده بود و همین موضوع باعث شد مادرش به شدت عصبانی شود و آموزش فرزندش را در خانه بر عهده گیرد. ادیسون بعدها گفت: «مادرم مرا ساخت. او به من اعتماد داشت و احساس میکردم باید طوری زندگی کنم که ناامیدش نکنم.»
ادیسون بیشتر آموختههایش را از طریق مطالعه فردی به دست آورد. در کودکی شیفته وسایل مکانیکی و آزمایشهای شیمیایی بود. در ۹ سالگی کتاب «فلسفه طبیعی و تجربی» نوشته رابرت گرین پارکر را خواند و آزمایشهای آن را در زیرزمین خانهشان تکرار کرد.
نخستین شغل و ناشنوایی
در ۱۲ سالگی (۱۸۵۹) به عنوان فروشنده روزنامه و آبنبات در قطارهای خط گرندترانک مشغول به کار شد. او حتی در واگن چمدانها آزمایشگاهی کوچک برپا کرد و روزنامه اختصاصی خود، Grand Trunk Herald را منتشر نمود. با وقوع یک آتشسوزی تصادفی در قطار، کارش پایان یافت.
ادیسون در همین سن بخش عمده شنوایی گوش راست و سپس بخشی از شنوایی گوش چپ خود را از دست داد. هرچند دلایل مختلفی همچون تب مخملک یا ضربه مطرح است، اما او ناشنوایی را «نعمت» میدانست؛ زیرا تمرکزش را افزایش میداد.
در ۱۸۶۲، وقتی جان یک پسر خردسال را از برخورد با واگن نجات داد، پدر کودک در مقابل به او حرفه تلگرافچی آموخت. تا ۱۶ سالگی، ادیسون آنقدر ماهر شد که به صورت تماموقت به عنوان اپراتور تلگراف کار کند.

تلگرافچی دورهگرد و نخستین موفقیتها (۱۸۶۳–۱۸۷۶)
حرفه تلگرافچی
ادیسون پنج سال در شهرهای مختلف آمریکا به عنوان تلگرافچی سیار کار کرد. در این مدت، در کنار شغل روزانه، به مطالعه و آزمایشهای فنی مشغول بود. ضعف شنوایی او در آغاز مانعی ایجاد نمیکرد، زیرا تلگراف روی کاغذ پیام ثبت میکرد؛ اما با تغییر سیستم به شنیداری، فرصتهای کاری او کمتر شد. از ۱۸۶۸ در بوستون، اختراع برای او جدیتر شد.
نخستین اختراعات
در ژوئن ۱۸۶۹، نخستین پتنت خود را برای دستگاه ثبت رأی الکتریکی ثبت کرد. هرچند دستگاه کارآمد بود، اما سیاستمداران تمایلی به استفاده نداشتند و این اختراع شکست خورد. او از این تجربه آموخت که باید بر نیازهای واقعی مردم تمرکز کند.
همان سال به نیویورک نقل مکان کرد و پس از تعمیر دستگاهی خراب در شرکت تلگراف طلا و سهام، به استخدام درآمد. او چاپگر جهانی سهام را ساخت و بابت فروش حق اختراع آن ۴۰,۰۰۰ دلار دریافت کرد؛ پولی که او را قادر ساخت تمام وقت به اختراع بپردازد.

آزمایشگاه نیوآرک و اختراعات تلگرافی
در ۱۸۷۱ نخستین کارگاه خود را در نیوآرک تأسیس کرد و چند سال بعد، تلگراف کوادروپلکس را ساخت که قادر به ارسال همزمان چهار پیام در یک سیم بود. فروش امتیاز آن بیش از ۱۰۰,۰۰۰ دلار برایش سود داشت، هرچند به دعوای حقوقی طولانی انجامید. در همین دوره، اختراعاتی مانند قلم الکتریکی و میموگراف نیز ثبت کرد.

ازدواج نخست
ادیسون در کریسمس ۱۸۷۱ با مری استیلول ۱۶ ساله ازدواج کرد و صاحب سه فرزند شد: ماریون (دات)، توماس جونیور (دش) و ویلیام لزلی. مشغله زیاد او در آزمایشگاه، زندگی خانوادگیاش را دشوار کرد.

منلو پارک و کارخانه اختراع (۱۸۷۶–۱۸۸۷)
تولد نخستین آزمایشگاه صنعتی
در ۱۸۷۶ به منلو پارک، نیوجرسی رفت و نخستین آزمایشگاه تحقیقات صنعتی جهان را بنا نهاد. این مرکز به «کارخانه اختراع» معروف شد و الگویی برای مراکز تحقیقاتی آینده گردید. ادیسون کارکنان برجستهای چون چارلز باتچلور و فرانسیس رابینز آپتون را به کار گرفت.

گرامافون
در ۱۸۷۷ نخستین موفقیت بزرگش در منلو پارک، گرامافون بود. او توانست صدا را روی سیلندر قلع ضبط و بازپخش کند. اولین جملهای که ضبط شد، شعر کودکانه معروف انگلیسی بود. این اختراع شهرت جهانی برای ادیسون به ارمغان آورد و لقب جادوگر منلو پارک را نصیبش کرد.

فرستنده تلفن کربنی
در همان سال، با اختراع فرستنده کربنی کیفیت صدای تلفن را بهبود بخشید و این فناوری تا حدود یک قرن اساس تلفنها باقی ماند.
سیستم روشنایی و جنگ جریانها (۱۸۷۸–۱۸۹۲)
اختراع لامپ رشتهای عملی
از ۱۸۷۸ پروژه عظیم لامپ رشتهای را آغاز کرد. هرچند پیشتر مخترعانی نمونههایی ساخته بودند، اما ادیسون با ابداع یک سیستم کامل روشنایی شامل لامپ، ژنراتور و شبکه توزیع، آن را عملی و اقتصادی کرد.
در ۲۱ اکتبر ۱۸۷۹، نخ بخیه زغالاندودش ۱۳٫۵ ساعت روشن ماند. سپس با استفاده از فیلامنت بامبو، دوام به بیش از ۱۲۰۰ ساعت رسید. او در ۱۸۷۹ پتنت مهم لامپ را ثبت کرد و عناصر دیگری مانند فیوز، کنتور برق و سرپیچ را نیز طراحی نمود.

تجاریسازی برق
با پشتیبانی مالی افرادی مانند جی. پی. مورگان، شرکت Edison Electric Light Co. تأسیس شد. در ۱۸۸۲ نخستین نیروگاه مرکزی جهان، ایستگاه خیابان پرل در نیویورک افتتاح شد و برق جریان مستقیم (DC) برای ۵۹ مشتری فراهم کرد.

نبرد جریانها
در سال ۱۸۸۲، جنگ جریانها آغاز شد، رقابتی که تا اوایل قرن بیستم ادامه یافت. ادیسون طرفدار جریان مستقیم (DC) بود، اما این سیستم تنها قادر بود برق را در فواصل کوتاه و بدون اتلاف منتقل کند. از سوی دیگر، نیکولا تسلا که به آزمایشگاه ادیسون پیوسته بود، نشان داد که جریان متناوب (AC) میتواند برق را صدها کیلومتر با کارایی بیشتر منتقل کند و پیشنهاد استفاده از آن در نیروگاهها و ژنراتورها را مطرح کرد، اما حمایت کافی دریافت نکرد.
تسلا به درخواست ادیسون ۲۴ دستگاه جریان متناوب ساخت، اما وقتی ۵۰,۰۰۰ دلار وعده داده شده را دریافت نکرد، آزرده شد و به رقیب او تبدیل شد. او سپس همراه با صنعتگر جرج وستینگهاوس، پروژه گسترده جریان متناوب را اجرا کرد. ادیسون در پاسخ، با طرح دعاوی حقوقی و کمپینهای تبلیغاتی منفی، حتی از کشتار حیوانات برای نشان دادن خطرات جریان متناوب استفاده کرد. نقطه اوج این رقابت، اختراع صندلی الکتریکی برای اعدام مجرمان بود، که از برق AC استفاده میکرد تا خطرناک بودن آن را اثبات کند.

زندگی شخصی دوم و آزمایشگاه وست اورنج (۱۸۸۴–۱۹۱۱)
ازدواج دوم و گلنمونت
پس از مرگ همسر اولش در ۱۸۸۴، ادیسون در ۱۸۸۶ با مینا میلر ازدواج کرد و به عمارت گلنمونت در وست اورنج نقل مکان نمود. حاصل این ازدواج سه فرزند دیگر بود: مادلین، چارلز و تئودور. چارلز بعدها ریاست شرکت پدر را بر عهده گرفت و فرماندار نیوجرسی شد.


آزمایشگاه وست اورنج
در ۱۸۸۷ آزمایشگاهی عظیم در وست اورنج ساخت که ۱۰ برابر بزرگتر از منلو پارک بود و امکان کار همزمان روی دهها پروژه را فراهم میکرد. در دوران اوج، ۱۰ هزار نفر در این مجموعه مشغول بودند.
![ساختمان آزمایشگاه در وست اورنج. پشت پنجرههای قوسی بلند، یک کتابخانه چند طبقه قرار داشت که به عنوان دفتر کار ادیسون نیز استفاده میشد. [ 27 ]](https://ghalamabi.ir/wp-content/uploads/2025/09/Edison_labs_Main_St_Lakeside_Av_jeh.jpg)
سینما و پروژههای دیگر
در اواخر دهه ۱۸۸۰، با کمک ویلیام دیکسون، دوربین کینتوگراف و دستگاه نمایش کینتوسکوپ ساخته شدند و نخستین استودیوی فیلمبرداری جهان با نام بلک ماریا تأسیس شد. هرچند به دلیل رقابت شدید، ادیسون نهایتاً در ۱۹۱۸ از صنعت فیلم کناره گرفت.
پروژههای دیگرش شامل استخراج سنگ آهن (که شکست خورد)، تأسیس شرکت سیمان پرتلند ادیسون، و توسعه باتری نیکل-آهن بود. باتری او در نهایت سودآورترین اختراعش شد.

سالهای پایانی و میراث (۱۹۱۱–۱۹۳۱)
جنگ جهانی و پژوهشهای علمی
در ۱۹۱۱ شرکتهایش در Thomas A. Edison, Inc. ادغام شدند. آتشسوزی بزرگ ۱۹۱۴ آزمایشگاه وست اورنج را ویران کرد اما به سرعت بازسازی شد. در جنگ جهانی اول، او ریاست هیئت مشورتی نیروی دریایی را بر عهده گرفت و روی فناوریهای دفاعی تمرکز کرد.
در سالهای آخر به تحقیق درباره کائوچوی طبیعی داخلی پرداخت و گیاه گل طلا را شناسایی کرد.
افتخارات و درگذشت
ادیسون در طول زندگی مدالها و جوایز بسیاری دریافت کرد، از جمله مدال فرانکلین و مدال طلای کنگره. در ۱۹۲۹ پنجاهمین سالگرد لامپ با حضور رئیسجمهور هوور و هنری فورد برگزار شد.
او در ۱۸ اکتبر ۱۹۳۱، در ۸۴ سالگی در گلنمونت درگذشت و در همان ملک به خاک سپرده شد. بسیاری از شهرها و شرکتها برای ادای احترام چراغهای خود را خاموش یا کمنور کردند.

میراث
ادیسون نمادی از نبوغ و پشتکار آمریکایی بود. جمله مشهورش که «نبوغ یک درصد الهام و ۹۹ درصد تلاش است» همچنان الهامبخش است. او حتی واژه «الو» (Hello) را برای آغاز مکالمات تلفنی پیشنهاد داد که امروز نیز رایج است. همچنین از حامیان حق رأی زنان به شمار میرفت.
| اختراع | تاریخ تقریبی | توضیحات |
|---|---|---|
| دستگاه ثبت رأی الکتریکی | ۱۸۶۸ | نخستین پتنت، اما شکست تجاری |
| چاپگر سهام | ۱۸۶۹ | نخستین موفقیت تجاری با سود ۴۰,۰۰۰ دلار |
| تلگراف کوادروپلکس | ۱۸۷۳ | ارسال همزمان چهار پیام روی یک سیم |
| میکروفون کربنی | ۱۸۷۶ | بهبود تلفن بل با افزایش وضوح صدا |
| گرامافون | ۱۸۷۷ | نخستین دستگاه ضبط و بازپخش صدا |
| لامپ رشتهای | ۱۸۷۹ | لامپ عملی با فیلامنت بامبو و سیستم کامل روشنایی |
| ایستگاه پرل | ۱۸۸۲ | نخستین نیروگاه مرکزی تجاری |
| اثر ادیسون | ۱۸۸۳ | کشف انتشار ترمویونی، پایه لامپ خلأ |
| کینتوگراف و کینتوسکوپ | ۱۸۹۱ | دوربین و دستگاه نمایش فیلم |
| صندلی الکتریکی | ۱۸۸۹ | اختراع در جریان جنگ جریانها |
| باتری نیکل-آهن | ۱۹۱۰ | بادوامترین و سودآورترین محصول او |



بناهای یادبود توماس ادیسون
حقایق جالب درباره توماس ادیسون
- به ادیسون نسبت داده میشود که یک ماشین ساده برای تتو اختراع کرده است. این ایده از پنج نقطه روی ساعد چپ او نشأت گرفت و سپس او دستگاه Stencil-Pens را در سال ۱۸۷۶ ثبت کرد. با این حال، پدر واقعی دستگاه تتو ساموئل او’ریلی شناخته میشود.
- در زندگی ادیسون، مرگ فیل مشهور به تاپسی نیز ثبت شده است. این فیل باعث مرگ سه نفر شد و تصمیم گرفته شد که کشته شود. ادیسون، در تلاش برای پیروزی در جنگ جریانها، پیشنهاد کرد که فیل با جریان متناوب ۶۰۰۰ ولت اعدام شود و این “نمایش” توسط فیلم ثبت شد.
- ادیسون پروژهای شکستخورده نیز داشت که حتی یک کارخانه کامل برای استخراج آهن از سنگ معدن کمعیار ساخت. هموطنانش او را مسخره کردند و گفتند سرمایهگذاری در معادن معمولی سادهتر و ارزانتر است، و در نهایت حق با آنها بود.
- در سال ۱۹۱۱، ادیسون خانهای بتنی ساخت که برای زندگی مناسب نبود، شامل زیرزمینها، پنجرهها و لولههای برق. او همچنین تلاش کرد طراح مبلمان شود و وسایل داخلی بتنی را به مشتریان معرفی کرد، اما این پروژه نیز موفق نبود.
- یکی از ایدههای عجیب او، ساخت هلیکوپتری با سوخت باروت بود.
- اختراع لامپ با طول عمر بالا باعث شد خواب انسانها به طور متوسط دو ساعت کوتاهتر شود. جالب اینکه برای بهبود لامپ، ادیسون ۴۰ هزار صفحه دفترچه محاسبات انجام داد.
- همچنین ایده استفاده از کلمه «الو» (Hello) برای شروع مکالمات تلفنی نیز از ادیسون بود و تا امروز ادامه دارد.
نتیجهگیری
توماس ادیسون تنها یک مخترع نبود؛ او نمادی از پشتکار، تلاش بیوقفه و ایمان به ایدهها بود. زندگی و دستاوردهای او نشان میدهد که نبوغ، بدون کوشش و تحمل شکستهای پیدرپی، به ثمر نمینشیند. اختراعات او نه تنها دنیای علم و فناوری را متحول کرد، بلکه سبک زندگی بشر را نیز تغییر داد و مسیر پیشرفت تمدن انسانی را شتاب بخشید. امروز، یاد و میراث ادیسون همچنان الهامبخش مخترعان، کارآفرینان و جویندگان نوآوری است و یادآور این حقیقت ساده اما مهم که موفقیت، نتیجه ایمان، صبوری و تلاش بیوقفه است.




