در شب سیزدهم خرداد ۱۳۶۸ هجری شمسی (مصادف با ۳ ژوئن ۱۹۸۹ میلادی)، حضرت امام خمینی (ره)، رهبر کبیر انقلاب اسلامی ایران، پس از یک دوره بیماری در بیمارستان قلب تهران، دعوت حق را لبیک گفتند. این واقعه جانسوز، میلیونها نفر از مردم ایران و آزادیخواهان جهان را در غم سنگینی فرو برد و به یکی از مهمترین و حزنانگیزترین لحظات تاریخ معاصر ایران تبدیل شد.
| عنوان | توضیحات |
|---|---|
| نام کامل | سید روحالله موسوی خمینی |
| لقب | امام خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران |
| تاریخ تولد | ۲۰ جمادیالثانی ۱۳۲۰ هـ.ق / ۱ مهر ۱۲۸۱ هـ.ش / ۲۴ سپتامبر ۱۹۰۲ میلادی |
| محل تولد | خمین، استان مرکزی، ایران |
| تاریخ رحلت | ۱۳ خرداد ۱۳۶۸ هـ.ش / ۳ ژوئن ۱۹۸۹ میلادی |
| محل وفات | تهران، بیمارستان قلب (شهید رجایی) |
| تاریخ تشییع و تدفین | ۱۴ خرداد ۱۳۶۸ هـ.ش |
| محل دفن | حرم مطهر امام خمینی (ره)، بهشت زهرا، تهران |
| مذهب | شیعه دوازدهامامی |
| مرجعیت | از سال ۱۳۴۰ هجری شمسی |
| فعالیتها | فقیه، مرجع تقلید، رهبر انقلاب، عارف، شاعر، نویسنده |
| مهمترین آثار | تحریر الوسیله، ولایت فقیه، کشفالاسرار، دیوان اشعار |
| نقش تاریخی | رهبری انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ و بنیانگذاری جمهوری اسلامی ایران |
| زادگاه علمی | حوزه علمیه نجف و قم |
مروری بر زندگی امام خمینی (ره)
امام خمینی از دهه ۱۳۴۰ به عنوان یکی از مهمترین مخالفان رژیم پهلوی شناخته شد. سخنرانی تاریخی او در خرداد ۱۳۴۲ علیه کاپیتولاسیون و وابستگی رژیم شاه به آمریکا، منجر به تبعید ۱۵ سالهاش به ترکیه، عراق و در نهایت فرانسه شد.
با اوجگیری انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ و بازگشت تاریخی امام خمینی به ایران در ۱۲ بهمن همان سال، نظام شاهنشاهی سقوط کرد و جمهوری اسلامی ایران با رهبری ایشان در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ رسماً تأسیس شد. امام خمینی تا زمان رحلت، در ۱۴ خرداد ۱۳۶۸، رهبری جمهوری اسلامی را بر عهده داشت.
چهرههای برجستهای که به رحلت امام خمینی (ره) واکنش نشان دادند
آیتالله سید علی خامنهای (رئیسجمهور وقت):
در پیامی تاریخی، امام خمینی را «روح خدا در کالبد ملت ایران» توصیف کرد و گفت:
«خمینی عزیز، در قلب ماست، او زنده است چون نهضتش زنده است.»
آیتالله هاشمی رفسنجانی (رئیس مجلس وقت):
در پیام خود گفت:
«این ضایعه عظیم، ضایعهای است جبرانناپذیر اما ملت ما با پیروی از راه امام، راه او را ادامه خواهد داد.»
میرحسین موسوی (نخستوزیر وقت):
وی با اشاره به مقام علمی، اخلاقی و سیاسی امام، رحلت ایشان را
«پایان یک دوره تاریخی و آغاز تعهدی تازه»
یاسر عرفات (رهبر وقت سازمان آزادیبخش فلسطین):
«امام خمینی پدر معنوی انقلاب فلسطین بود. او نخستین رهبر جهان اسلام بود که سفارت اسرائیل را تعطیل کرد و آن را به فلسطینیها داد.»
محمد حسین فضلالله (روحانی برجسته لبنانی):
«امام خمینی صدای اسلام ناب بود که بیداری مسلمانان را در سراسر جهان پایهگذاری کرد.»
نلسون ماندلا (رهبر مبارزه با آپارتاید در آفریقای جنوبی):
هرچند پس از آزادی رسمی ماندلا از زندان در سال ۱۹۹۰ بود، اما در مصاحبههای بعدی بارها به «الهام از انقلاب ایران» و امام خمینی اشاره کرد و گفت:
«رهبری چون امام خمینی، الهامبخش ملتهای دربند برای آزادی بود.»
معمر قذافی (رهبر لیبی):
در پیامی رسمی اعلام کرد:
«امام خمینی پرچمدار عزت اسلامی بود. او مردی بود که غرب از قدرت کلام و عقیدهاش میهراسید.»
مراسم تشییع پیکر امام خمینی (ره)
رحلت امام خمینی (ره) در تاریخ ۱۴ خرداد ۱۳۶۸، یکی از بزرگترین و مهمترین رویدادهای تاریخی ایران بود که با واکنشهای گسترده داخلی و جهانی همراه شد. مراسم تشییع پیکر این رهبر بزرگ انقلاب اسلامی، نه تنها در ایران بلکه در سراسر جهان، نمادی از عشق، احترام و ارادت مردم به امام بود.
تشییع میلیونی در تهران
پیکر پاک امام خمینی (ره) پس از وفات در بیمارستان، به سمت دانشگاه تهران منتقل شد تا مردم عزادار بتوانند در مراسم وداع شرکت کنند. در روز ۱۴ خرداد ۱۳۶۸، میلیونها نفر از مردم تهران، از همه اقشار و گروههای مختلف اجتماعی، در خیابانها و مسیرهای تشییع حضور یافتند. این مراسم بزرگترین تجمع مردمی در تاریخ معاصر ایران محسوب میشود.
مسیر تشییع و محل دفن
مراسم تشییع از دانشگاه تهران آغاز شد و تا مرقد امام در حرم حضرت عبدالعظیم حسنی (ع) در شهر ری ادامه داشت. جمعیت گسترده در طول مسیر، با شعارها و نوحههای عزا، ارادت عمیق خود را به امام خمینی نشان دادند.
حضور مقامات و شخصیتهای مهم
در این مراسم، تمامی مسئولین نظام جمهوری اسلامی، فرماندهان نظامی، علما و روحانیون، و همچنین جمع کثیری از مردم عادی حضور داشتند. همچنین رسانههای داخلی و خارجی به پوشش کامل این رویداد پرداختند.
اهمیت تاریخی و معنوی مراسم
تشییع پیکر امام خمینی (ره) تنها یک مراسم خاکسپاری نبود، بلکه نمادی از اتحاد ملت ایران و وفاداری به آرمانهای انقلاب اسلامی بود. این مراسم به عنوان نمادی از پایان یک دوره و آغاز مرحلهای جدید در تاریخ سیاسی و اجتماعی ایران به شمار میرود.
معرفی غزلیات برجسته امام خمینی؛ رهبر عارف و شاعر
انتظار فرج از نیمه خرداد کشم سالها مى گذرد حادثهها مى آید
امشب از حسرت رویت دگر آرامم نیست
دلم آرام نگیرد، که دلارامم نیستگردش باغ نخواهم، نروم طرف چمن
روی گلزار نجویم، که گلاندامم نیستمن از آغاز که روی تو بدیدم گفتم
در پی طلعت این حوروش، انجامم نیستمن به یک دانه به دام تو، به خود افتادم
چه گمان بود که در ملک جهان، دامم نیست؟خاک کویش شوم و کام طلبکار شوم
گرچه دانم که از آن کام، طلبکامم نیستهمه ایام چو هندی، سر راهش گیرم
گرچه توفیق نظر، در همه ایامم نیست
آنکه دل خواهد، درونِ کعبه و بتخانه نیست
آنچه جان جوید، به دستِ صوفیِ بیگانه نیست
غم دل با که بگویم که مرا یاری نیست
جز تو ای روحِ روان، هیچ مددکاری نیستغم عشق تو به جان است و نگویم به کسی
که در این بادیهٔ غمزده، غمخواری نیستراز دل را نتوانم به کسی بگشایم
که در این دیرِ مغان، رازنگهداری نیستساقیا! از ساغر لبریز، ز می دم بربند
که در این میکدهٔ میزده، هشیاری نیستدرد من عشق تو و بستر من، بستر مرگ
جز توام هیچ طبیبی و پرستاری نیستلطف کن، لطف و گذر کن به سر بالینم
که به بیماری من، جان تو! بیماری نیستقلم سرخ کشم بر ورق دفتر خویش
هان! که در عشق من و حُسن تو گفتاری نیس
داستان غم من، رازِ نهانی باشد
آن شناسد که ز خود، یکسره فانی باشد
عُمر را پایان رسید و یارم از دَر در نیامد
قصهام آخر شد و این غُصه را آخر نیامد
کلام آخر
امام خمینی (ره) تنها یک رهبر سیاسی نبود؛ او روح یک ملت، صدای بیداری، و جلوهای از پیوند دین، عرفان و مبارزه بود. از حجرههای حوزه تا رأس انقلاب، از قلم فقیه تا شعرهای عارفانهاش، ردی از حقیقت و جهاد در راه خدا دیده میشود. غم فراقش در دل ملت ایران هنوز زنده است، اما راهش، اندیشهاش و کلماتش همچنان چراغ راه نسلهاست. اینک، در سالروز رحلت آن پیر فرزانه، نه فقط به سوگ نشستهایم، که پیمان بستهایم تا آنگونه که خود فرمود: “راه امام، زنده است، اگر مردم زنده بمانند.”
سوالات متداول
- امام خمینی کی و کجا به دنیا آمد؟
امام خمینی در ۲۰ جمادیالثانی ۱۳۲۰ هجری قمری (۲۴ سپتامبر ۱۹۰۲ میلادی) در شهر خمین، استان مرکزی ایران به دنیا آمد. - تاریخ دقیق رحلت امام خمینی چه زمانی بود؟
امام خمینی در شامگاه سیزدهم خرداد ۱۳۶۸ هجری شمسی (۳ ژوئن ۱۹۸۹ میلادی) دار فانی را وداع گفتند و مراسم تشییع رسمی پیکر ایشان در روز ۱۴ خرداد برگزار شد. - امام خمینی به جز رهبری سیاسی، در چه زمینههای دیگری هم شناخته شده بود؟
امام خمینی علاوه بر رهبری سیاسی، یک عارف، شاعر و نویسنده برجسته نیز بود که دیوان اشعار عرفانی ایشان نمونهای از این تواناییهاست. - محل دفن امام خمینی کجاست؟
امام خمینی در حرم مطهر خود واقع در بهشت زهرا تهران به خاک سپرده شدهاند که هماکنون از زیارتگاههای مهم برای مردم ایران است.
