۱۳ دی ماه روز پدر | ولادت حضرت علی (ع) و فلسفه این انتخاب

در تقویم دلِ ما، بعضی روزها با عطر نان تازه و صدای کلیدی که در قفل می‌چرخد، گره خورده‌اند. ۱۳ دی ماه، تنها یک عدد در تقویم رسمی نیست؛ سررسیدِ مهربانی مردانی است که یاد گرفته‌اند بغض‌هایشان را پشت لبخندهای مقتدرانه پنهان کنند. پدر، واژه‌ای است که از چهار حرف ساخته شده اما به وسعت یک عمر تکیه‌گاه بودن، معنا دارد. اگر به دنبال واژگانی ناب برای بیان ارادت خود هستید، می‌توانید زیباترین جملات را در صفحه [تبریک روز پدر] بیابید تا شاید اندکی از حق‌شناسی‌تان را در قالب کلمات جاری کنید. اما بیایید امروز، فراتر از یک تبریک ساده، به عمقِ دنیای مردی سفر کنیم که نامش «پدر» است.

تقویم	تاریخ
شمسی	۱۳ دی
قمری	۲۰ رجب
میلادی	۳ ژانویه

میراثی به نام پناه

داستان پدر، داستانِ کوهی است که راه نمی‌رود، اما تمام جاده‌ها را برای فرزندش هموار می‌کند. از همان لحظه‌ای که نوزادی کوچک انگشت ستبر پدر را می‌گیرد، پیمانی نانوشته امضا می‌شود. پیمانی که در آن، یک مرد می‌پذیرد از تمام آرزوهای شخصی‌اش بگذرد تا رویاهای دیگری را بسازد.

در ادبیات کهن ما، پدر همواره نماد خرد و استواری بوده است. سعدی شیرازی، علیه‌الرحمه، در وصف این جایگاه و لزوم قدرشناسی از آن می‌فرماید:

«ای طفل که دفعِ مگس از خود نتوانی لرزیدنِ پشه، نتوانی که برانی آن روز که بودی تو ضعیف و ناتوان پدر بود که می‌کرد ز جانت پاسبانی»

این ابیات به ما یادآوری می‌کنند که ریشه‌های امروز ما، در آبیاریِ دیروزِ پدرانی است که جوانی‌شان را پای قد کشیدن ما گذاشتند.

پدری، فراتر از نان؛ ضیافتِ امنیت

بسیاری تصور می‌کنند وظیفه پدر تنها تامین معاش است، اما حقیقتِ داستانیِ زندگی نشان می‌دهد که پدر، «امنیتِ روانی» خانه است. وقتی طوفانی در زندگی رخ می‌دهد، نگاه فرزند به چشم‌های پدر گره می‌خورد. اگر در آن چشم‌ها آرامش باشد، تمام دنیا برای فرزند امن می‌شود.

پدر در فرهنگ ایرانی، تجلی ایثار خاموش است. او کسی است که کفش‌های نو را برای فرزندش می‌خرد و خود با کفش‌های پاشنه خوابیده، سال‌ها جاده‌های سخت را گز می‌کند. او همان کسی است که در میانه زمستان، کتش را روی دوش دخترش می‌اندازد و خود با پیراهنی نازک، سرمای گزنده را تاب می‌آورد تا مبادا عزیزدردانه‌اش “گلِ لبخند” از لبانش بچیند.

علی (ع)؛ الگوی تمام‌عیار مردانگی

انتخاب سالروز ولادت حضرت علی (ع) به عنوان روز پدر در فرهنگ ما، هوشمندیِ عجیبی دارد. او مردی بود که در عین اقتدار در میدان نبرد، شبانگاه به یتیم‌نوازی می‌پرداخت. عدالت او، مهربانی او با کودکان و صبر او در برابر ناملایمات، استانداردی برای «پدر بودن» تعریف کرد که فراتر از زمان و مکان است.

پدر ایرانی، با الگوبرداری از این مکتب، یاد گرفته است که دست‌هایش باید برای کار زبر باشد، اما برای نوازش فرزند، نرم‌تر از حریر.

شکاف نسل‌ها یا پیوند قلب‌ها؟

گاهی در هیاهوی دنیای مدرن، میان ما و پدرانمان فاصله می‌افتد. تکنولوژی، زبانِ گفتگوی ما را عوض کرده است. اما اگر خوب گوش کنیم، صدای قلب پدر همان است که بود. او شاید نداند «هشتگ» چیست یا چگونه در «اینستاگرام» فعالیت کند، اما او زبانِ نگاه شما را بهتر از هر الگوریتمی می‌شناسد.

بیایید در این ۱۳ دی، یاد بگیریم که با پدرانمان به زبانِ «حضور» صحبت کنیم. گاهی یک چای دونفره، بدون حضور تلفن‌های همراه، ارزشی فراتر از هزاران پیام متن‌محور دارد.

پدرانی که در میان ما نیستند

روز پدر برای کسانی که سایه این کوه را بالای سر ندارند، روز سختی است. اما حقیقت این است که پدر، هرگز نمی‌میرد. او در نحوه راه رفتن شما، در لحنِ خندیدن‌تان و در اصالتی که در رفتارتان دارید، تکثیر شده است. او بذری را در وجود شما کاشته که تا ابد سبز خواهد ماند.

به قول معروف:

«پدر چون کوه، بر جا ماند و بگذشت به راهِ زندگی، همراه ما گشت اگر امروز ما سرسبز و شادیم زِ فیضِ دستِ آن والامقام است»

نتیجه‌گیری: شکوهِ مردانگی و عطوفتِ پدری

۱۳ دی ماه، تنها یک واقعه در گاه‌شمار رسمی نیست؛ ایستگاهی است برای بازنگری در مفهوم والای «ایثار». این روز، همزمان روز پدر و روز مرد نام گرفته است تا یادآور شود که مردانگی، پیش از آنکه در قدرت بازو معنا شود، در وسعتِ روح و توانِ نگاه داشتنِ حرمتِ خانه تعریف می‌شود.

ما در این روز، نه‌تنها مقام پدری را می‌ستاییم که سال‌ها با دستان پینه‌بسته راه را برایمان گشوده، بلکه مفهوم «مردانگی» را ارج می‌نهیم؛ مردانی که در تلاطم روزگار، شرافت را برگزیدند و شانه شدند تا دیگران به آن‌ها تکیه کنند. چه آنانی که طعمِ شیرینِ پدر بودن را چشیده‌اند و چه مردانی که با مسئولیت‌پذیری و اخلاق، ستون‌های نامرئیِ آرامش در جامعه و خانواده هستند، همگی بخشی از این شکوه ملی و مذهبی‌اند.

بیایید از امروز عهد ببندیم که نه فقط در روزهای خاص، بلکه در تمام لحظات، قدردانِ آن چشم‌هایی باشیم که برای دیدن موفقیت ما، کم‌سو شدند و دستانی که برای آسایش ما، سختی‌ها را به جان خریدند. روز پدر و روز مرد، روزِ بازگشت به اصالت، ریشه و اخلاق است؛ روزی برای گفتنِ این جمله ساده اما عمیق به تمام مردانِ صبور و پدرانِ فداکار زندگیمان: «سایه ات مستدام، که بودنت، تماشایی‌ترین منظره‌ی امنیتِ ماست.»